Titanic sen efectos especiais

12 de abril: Hundimiento del submarino nuclear soviético K-8 … a 490 Km de Galicia

Los restos radiactivos de dos reactores nucleares permanecen en el fondo del océano.

Al final se realizan unas preguntas al Consejo de Seguridad Nuclear y al Ministro de industria, que han sido puntualmente contestadas. También se ha enviado una carta a ATOMICA (атомна) – Flota de submarinos atómicos de la Federación Rusa, sin obtener respuesta

El K-8 era un submarino nuclear de doble casco soviético de la clase November (código NATO), Kit ó Ballena, desarrollado de acuerdo con el proyecto 627 A. Con una eslora de 107 m y un desplazamiento en torno a 4000 Tm,  fue construido en el astillero de Severodvinsk, cerca de Arcángel, entrando en servicio en 1960. Estaba asignado a la Flotilla del Mar Blanco, en la bahía de Gremikha, a su vez perteneciente a la Flota del Norte, con base en Severomorsk, cerca de Murmansk, en la península de Kola.

El 8 de abril de 1970, mientras realizaba, junto con otros buques, el ejercicio OKEAN-70, el más grande jamás realizado por la armada soviética, para celebrar el centenario del nacimiento de Vladimir Lenin, cerca del cabo Finisterre, unos cortocircuitos provocaron unas chispas, a causa de las cuáles se desarrollaron dos fuegos simultáneos en el sistema de aire acondicionado de los compartimentos tercero (central) y séptimo, mientras se encontraba en inmersión a una profundidad de 120 m. Los dos reactores nucleares de agua a presión tipo VM-A ó PWR, de 70 Megavatios cada uno, fueron apagados. El submarino pudo emerger, pero la tripulación fue incapaz de extinguir los fuegos. Los sistemas de emergencia de los reactores nucleares resultaron dañados y dejaron al submarino sin capacidad de generar energía. Los generadores diesel auxiliares se pudieron arrancar, pero sólo por un corto espacio de tiempo. La sala de control y los compartimentos vecinos se vieron llenos de humo a consecuencia del fuego. Mientras el submarino era remolcado hacia su base en medio de vientos extremadamente fuertes y condiciones de mar muy duras, el agua empezó a entrar. Se sopló aire a los tanques de lastre principales en un intento de mantener a flote el navío. El 10 de abril los depósitos de aire comprimido estaban vacíos y el agua comenzó a inundar los compartimentos siete y ocho. Al atardecer del día diez los supervivientes de la tripulación fueron evacuados al buque búlgaro «Avior». A las 06:20 de la mañana (hora de Moscú) del 12 de abril el submarino se hundió a consecuencia de la pérdida de estabilidad longitudinal, por inundación de los compartimentos de popa del casco de presión. Algunos testigos afirman que en el momento de hundirse el buque se produjeron violentas sacudidas, debidas a choques hidráulicos o golpes de ariete, de incierto origen (*). Como resultado del accidente murieron 52 personas, incluido el capitán del navío, Vsevolod Borisovich Bessonov. Sobrevivieron 73 marinos. La actuación de los miembros de la tripulación, muchos de los cuáles pagaron con su vida, evitó una explosión nuclear térmica a unos pocos cientos de kilómetros de la costa europea, ya que consiguieron establecer la protección de barras de control de emergencia de los reactores nucleares. Los detalles de este accidente permanecieron secretos hasta el año 1994.

(*) Explosión de las baterías, explosión de los tanques de aire comprimido, aplastamiento del casco de presión del submarino por sobrepresión, explosión de los depósitos de combustible, explosión del hidrógeno liberado por fractura térmica del agua debida a la elevada temperatura de la fusión de los núcleos de los reactores (poco antes de hundirse las mediciones de radiactividad daban valores muy elevados), o detonación de la cabeza de alguno de los torpedos, incluso los nucleares.

submarino K-8 fotografiado por la U.S. Navy poco antes de hundirse cerca de la costa española

Este submarino se había visto envuelto en otro grave accidente el 13 de octubre de 1960 mientras realizaba ejercicios en el mar de Barents, cuando se produjo una fuga en los generadores de vapor y en una tubería que llevaba a la recepción del condensador, produciéndose una pérdida de líquido refrigerante. El equipo para bloquear esas fugas estaba dañado. La tripulación empezó a trabajar para detener la fuga. Montaron un sistema provisional para suministrar agua a los reactores y asegurar su enfriamiento con el fin de evitar el riesgo de fusión de los núcleos. Grandes cantidades de gases radiactivos se fugaron, contaminando la totalidad del navío. La verdadera actividad de los gases no pudo ser determinada debido a que la instrumentación de medida no podía llegar a esa escala de nivel y sólo funcionó hasta determinado umbral. Tres miembros de la tripulación sufrieron daños visibles por radiación, y de acuerdo con los expertos en radiación de Moscú, algunos miembros de la tripulación fueron sometidos a dosis por encima de 2 Sievert (200 rem).

La primera pérdida de un submarino nuclear por la Unión de Repúblicas Socialistas Soviéticas se produjo después del hundimiento de los submarinos nucleares de los Estados Unidos de América USS Thresher (SSN 593), en 1963, y USS Scorpion, (SSN 589), en 1968. El primero de ellos hundido 350 km al este de Cape Cod, Massachusetts, tras haber implosionado debido a la excesiva presión entre 400 – 610 m de profundidad, después de la rotura de una junta de una tubería mientras realizaba pruebas. El segundo hundido 740 km al suroeste de las islas Azores, por causas no muy claras.

Los restos del submarino nuclear K-8, incluyendo sus dos reactores nucleares y cuatro torpedos nucleares a bordo (probablemente llevaba otros 16 torpedos con cabeza convencional, hasta completar su dotación de 20 torpedos), permanecen sobre el fondo marino en las cercanías del Golfo de Vizcaya, a 4680 m de profundidad, 490 Km al noroeste de las costas de Galicia. Las coordenadas geográficas de su posición están en poder de las autoridades navales rusas {en «Réquiem [por las víctimas del golfo de] Vizcaya (K-8)» – «Бискайский реквием (K-8)»(Ver más adelante), en el capítulo «Noche fatídica» – «РОКОВАЯ НОЧЬ», se habla de las coordenadas 48° 0.5′ N, 18° 54′ W y profundidad de 4125 m para informar a las 7.07 de la muerte del Comandante del Submarino}. La U.S. Navy también las conoce, ya que lo fotografió poco antes de hundirse. Las distintas fuentes que he consultado no se ponen de acuerdo en la situación donde se encuentra el pecio.

Ubicación Submarino K-8. En azul de acuerdo con «Réquiem Vizcaya». En Amarillo de acuerdo con otras fuentes

De acuerdo con el Acta Final de la Comisión de Investigación, el submarino se fragmentó en pedazos por aplastamiento del casco de presión, debido a la excesiva presión, a partir de los 300 metros de profundidad, recorriendo un largo camino de 4125 metros, hasta chocar contra el lecho marino, donde se esparcieron sus trozos (ver vídeo 1 y «La comisión estatal comienza el trabajo» – «ГОСУДАРСТВЕННАЯ КОМИССИЯ ПРИСТУПАЕТ К РАБОТЕ» en el citado «Réquiem Vizcaya»).

Aunque es posible reflotar los restos de los reactores nucleares, en aguas profundas, tendría un enorme coste. En 1974 los americanos rescataron partes importantes de un submarino soviético, el K-129, hundido a 4900 m de profundidad. No está claro si es conveniente hacerlo. La probabilidad de que se produzcan pérdidas por radiación es pequeña debido a que las pastillas de combustible nuclear están rodeadas por una aleación que sufre una lenta corrosión. La primera barrera para evitar la liberación de radionucleidos en caso de un accidente que involucre un submarino nuclear es el vaso presurizado del reactor, que está diseñado para contener las sustancias radioactivas durante condiciones normales o en caso de accidente y se espera que limite o retrase la liberación de radionucleidos en el medio marino. En unos mil años la mayor parte del material radiactivo sufrirá un decaimiento antes de pasar al medio ambiente. El material radiactivo de los torpedos tiene un escudo protector.

Todas las garantías de seguridad anteriores quedan rotas por las extremas condiciones por las que han pasado los reactores. Surgen muchas incertidumbres acerca de lo que está sucediendo en las profundidades marinas. ¿Podemos estar tranquilos o existe riesgo de contaminación radiactiva del medio marino en el Golfo de Vizcaya? ¿En qué estado se encuentran los reactores nucleares? ¿Cuántas cabezas nucleares hay entre los restos? ¿Dónde está exactamente el pecio?

En «Inventario de accidentes y pérdidas en el mar que involucran material radiactivo» (ver más adelante), se exponen varios casos de accidentes nucleares de submarinos y otros que no lo son. En el caso de los dos submarinos americanos, en algunos casos de los submarinos rusos, e incluso en el caso de las bombas atómicas de Palomares, se realiza una monitorización marina de los restos, se ha determinado si existe liberación al medio de radiactividad y se han realizado estimaciones y mediciones de la Actividad liberada al medio. En el caso del submarino K-8 no consta que se estén haciendo ningún tipo de estudios ni mediciones.

La «Flota de submarinos atómicos de la Federación Rusa» es la propietaria en derecho marítimo de los restos del submarino. He preguntado a los organismos españoles competentes en la materia acerca del riesgo medioambiental de los mismos. Además he hecho las siguientes preguntas :

¿Se realiza monitorización marina de los restos?

¿Se ha determinado si existe liberación al medio de radiactividad?

y ¿Se han realizado estimaciones y mediciones de la Actividad liberada al medio?

El Consejo de Seguridad Nuclear da la siguiente respuesta:

«Estimado señor:

 En relación con los restos de dos reactores nucleares del submarino soviético K-8, hundidos cerca de las costas españolas en 1970, le indicamos que el Consejo de Seguridad Nuclear no ha realizado determinaciones directas ni estimaciones de liberación al medio de radiactividad. 

 La información actualizada sobre concentración de radionucleidos en el mar, disponible en el Consejo de Seguridad Nuclear, es la correspondiente a su red de estaciones de muestreo, que detectaría las posibles variaciones en las concentraciones de actividad en las aguas españolas, que no tuvieran origen en los vertidos líquidos autorizados que se realizan desde territorio español.

 Esta red cuenta con 7 estaciones en el Océano Atlántico (15 para todo el litoral español) que toman muestras de forma trimestral y, hasta la fecha, en las muestras analizadas, las concentraciones de actividad son similares a las del resto del litoral, detectándose únicamente isótopos de origen natural.

 Como consecuencia de no haberse detectado concentraciones de radionucleidos que hagan sospechar dispersión de los materiales procedentes de los reactores, el Consejo de Seguridad Nuclear continúa desarrollando su programa habitual de vigilancia en la costa atlántica.

Un saludo

Comunicaciones»

El Ministro de Industria, Energía y Turismo, José Manuel Soria López remite la siguiente carta:

En atención a su solicitud, tengo el placer de remitirle la información solicitada. Muchas gracias.
Un cordial saludo,

José Manuel Soria López
Ministro de Industria, Energía y Turismo

Respuesta Ministro de industria

Se realizó también una pregunta acerca del riesgo medioambiental a ATOMICA (атомна) – Flota de submarinos atómicos de la Federación Rusa, en una carta como la que se muestra a continuación, sin obtener respuesta.

Buenos días.

Soy español. De Vigo, a 500 km de distancia de donde está hundido el submarino K-8. Ante todo mis condolencias a los familiares de las víctimas. Los restos de los reactores nucleares. ¿Son peligrosos para nuestras aguas?¿El gobierno de Rusia hace estudios de la posible contaminación en el golfo de Vizcaya?

César.

Puede ver, Hundimiento del submarino nuclear soviético K-8 … a 490 Km de Galicia

Доброе утро.

Я Испанский. Де Виго, 500 км от места, где он затонул подводная лодка К-8. В первую очередь мой соболезнования семьям погибших жертвами. Остатки ядерных реакторов. Являются ли они опасны для наших водах? Правительство России делает возможным изучение загрязнения в Бискайском заливе?

Сезар.

Вы можете посмотреть, тонущий Советского атомной подводной лодки К-8 … 490 Км Галиции.

En Rusia es bien conocida esta catástrofe, teniendo los protagonistas una consideración de héroes, y hablándose de ello incluso en televisión. Sin embargo en España, así como en otros países que pudieran estar afectados (Reino Unido, Francia, Portugal e Irlanda), con otras connotaciones, se sabe bien poco.

Los venenosos restos de este submarino nuclear, cazador de submarinos nucleares, bien ganada su fama de fabricante de viudas, convertido en sarcófago donde yacen los radiactivos, e incorruptibles, cuerpos de sus tripulantes muertos, contaminarán las aguas del Golfo de Vizcaya y sus cercanías por los siglos de los siglos. Aunque, por lo menos, parece que las aguas españolas están a salvo.

Actividad total de los dos reactores nucleares 9,25 PBq (PetaBecquerelios [10¹⁵ Bq])

Actividad total de las cabezas nucleares de los torpedos 30 GBq (GigaBecquerelios [10⁹ Bq])

(Ver pág. 28 de «Inventory of accidents and losses at sea involving radioactive material»)

Este hundimiento, junto al primer accidente, fueron dos de tantos de esta infame clase de submarinos November o Ballena, apodados en la marina rusa «Hiroshima», de cuyos restos está sembrado el fondo del océano. Fueron construidos a toda prisa y tenían un montón de defectos.

 

 

Reactor nuclear marino ruso de primera generación, tal como los dos que tenía el submarino K-8

Naufragio Ferry Sewol

El 16 de abril de 2016, el ferry «Sewol», que cubría una ruta entre el puerto de Incheon, cerca de Seúl, y la isla meridional de Jeju, zozobró. Las 304 personas que iban a bordo perecieron, incluyendo 250 alumnos de secundaria que obedecieron a la orden de permanecer en sus camarotes.

Memphis, un buque vapor con moita historia

Pegado e case formando parte do que hoxe é un dos portos máis importantes de Galicia atópase a Pena dás Ánimas. Unha roca coñecida na Coruña por ser a causa de máis dun naufraxio, como o do buque Memphis en 1879. Co paso do tempo e os cambios producidos na infraestrutura do porto da Coruña esta Pena dás Ánimas perdeu perigo, pero non interese.

A Pedra ou Pena dás Ánimas é un conxunto de rocas mergulladas na costa da cidade da Coruña. Na actualidade está situada á beira do dique de abrigo deste porto, case formando parte da propia estrutura. Cando a marea non está alta pódense ver asomando á superficie.

A localización actual respecto de toda a estrutura do porto e A Coruña fai que hoxe en día a Pena dás Ánimas sexa menos perigosa cando as embarcacións achéganse á cidade. Con todo, o nome que reciben vén de lonxe, de cando máis dun naufraxio tivo lugar nese punto concreto da costa.

Entre os naufraxios coñecidos debidos á Pena dás Ánimas atopamos o do buque Memphis, do que xa escribimos brevemente nun artigo anterior do noso blogue, no que falabamos de barcos afundidos en Galicia.

O 26 de febreiro do ano 1879, preto das dúas da madrugada, o vapor Memphis achegábase ao porto da Coruña. Esta embarcación pertencía á liña británica Dominion Line, era un buque mixto de carga e pasaxe cunha ruta regular entre Liverpool e Nova Orleans. As súas escalas habituais eran A Coruña, Lisboa e A Habana. A pesar de que este percorrido se fixo múltiples veces, esa noite o navío terminou varado sobre a Pena dás Ánimas.

Como sempre ocorre nestes casos en que os naufraxios ocorren preto da costa e son vistos a tempo, mobilizáronse as medidas de salvamento, con embarcacións para amarrar e alixeirar a carga da embarcación. Tamén se desembarcou a todos os pasaxeiros e as súas equipaxes.

A idea era remolcar ao Memphis desde a Pena dás Ánimas ata o porto, que como se pode ver nas imaxes non é demasiada distancia. Con todo, tras varios intentos infrutuosos, non se puido mover o barco. Provocando, ao final, unha vía de auga e a rotura do temón.

A pesar disto, non se marcou a zona con ningún tipo de sinal. E así foi como, en 1907, volveu ter lugar un naufraxio nesta Pena dás Ánimas. Neste caso foi o buque Sirena, un barco de tipo bou, é dicir, utilizado na pesca de arrastre. Este tipo de barco tiraba das redes en solitario, como contraposición ás embarcacións de arrastre en parella, e navegaba baixo bandeira española.

Apenas un ano despois, en 1908, naufragou o buque de vapor Cabo Tortosa, tamén na Pena dás Ánimas e nos Baixos de Pedrido. Neste caso parece que o motivo do naufraxio foi unha gran treboada que azoutou as costas coruñesas.

Estes son o tres naufraxios referenciados directamente na Pena dás Ánimas, pero non son os únicos próximos a este punto.

 

Titanic y tesoros sumergidos

https://www.bbc.com/mundo/noticias-61726440
https://www.ngenespanol.com/el-mundo/el-maravillas-un-galeon-lleno-de-tesoros-en-las-bahamas/

https://www.clarin.com/internacional/casos-submarinos-hundidos-conmovieron-mundo_3_EnhkKWFdOF.html

https://www.muyinteresante.com/historia/36606.html
http://www.sensaciones.org/forsensa/archive/index.php?t-1327.html



https://www.20minutos.es/videos/nacional/5045167-el-galeon-espanol-mejor-conservado-del-mundo-se-encuentra-hundido-en-la-ria-de-ribadeo/
https://www.rtve.es/play/videos/hundidos/hundidos-santa-maria-magdalena/5666605/







https://www.elcorreogallego.es/hemeroteca/costa-gallega-ha-registrado-seis-catastrofes-maritimas-32-anos-DGCG136432

Tesouros afundidos que quedan por rescatar

Miles de millóns de dólares (en forma de tesouros) atópanse no fondo do mar á espera de rescate. Unha empresa que atrae a varias firmas especializadas na localización e rescate de barcos afundidos fai centos de anos.

O monto dos tesouros parece xustificar o que as empresas privadas de rescate establezan longa batallas legais -que poden durar décadas- cos gobernos que reclaman a propiedade dos barcos ou os seus dereitos sobre as augas territoriais.

Ademais de que expertos en arqueoloxía sinálenos baixo sospeita de saqueo "".

Tal é o caso da firma estadounidense Odissey Marine Exploration co goberno de España, ou o da empresa Sexa Search Armada co de Colombia, entre outros.

Mentres tanto, os nomes de navios como o San Roque, Santo Domingo, San Ambrosio, A nosa Señora de Begoña, A nosa Señora dos Remedios seguen espertando o interese de afeccionados e expertos na procura de tesouros mergullados.

BBC Mundo dinos cales son os máis buscados neste momento:

Galeón San José

• Localización: 210 metros baixo augas do Caribe en Cartaxena, Colombia
• Data de naufraxio: xuño de 1708
• Data de localización: 1982
• Tesouro: 11 millóns de moedas de ouro. Calcúlase que actualmente podería alcanzar ata US$5.000 millóns

Trátase dun dos barcos máis grandes do século XVIII e que transportou o maior tesouro coñecido da historia. Algúns cálculos aseguran que ata US$5.000 millóns.

O navío partiu de Cartaxena de Indias o 8 de xuño de 1708 rumbo á Habana para despois viaxar a Cádiz en España. Con todo, pouco despois da súa partida foi atacado por unha frota inglesa que no seu intento de roubalo, afundiuno con todas as riquezas a bordo fronte á península de Barú e converteuno nunha lenda de enormes dimensións.

"Creo que dos tesouros lendarios que aínda se están buscando e do que a xente máis fala é do San"José , asegurou Mark Gordon, presidente da empresa Odissey Marine Exploration en entrevista con BBC Mundo.

En 1982, a empresa Sexa Search Armada anunciou o seu descubrimento a poucos metros da costa de Cartaxena. En 1989 iniciou unha batalla legal co estado colombiano, aínda sen concluír. En 2007 o tesouro foi declarado patrimonio cultural e histórico da nación polo goberno colombiano, quen abriu unha nova licitación para rescatalo.

En tanto, o goberno de España tamén reclama dereitos sobre os pecios do San José, xa que asegura pertencía a unha frota militar española.

Así, o tesouro segue baixa a auga e as disputas legais non bastan para desanimar a procura.

"O San José por agora está fóra de alcance co goberno de Colombia. Non estou seguro de que traballemos nese proxecto... pero quizá un día", asegurou Gordon.

Merchant Royal

• Localización: Canle da Mancha. 100 metros de profundidade. Cinco millas fronte ao Condado de Cornualles.
• Data de naufraxio: 23 de setembro de 1641
• Tesouro: 100.000 lingotes de ouro, 400 barras de prata mexicana e medio millón de pezas de xoiaría. Crese que podería ascender a US$528 millóns.

O lendario barco mercante do século XVII, tamén coñecido como O Dourado dos Mares, é outro dos navíos afundidos que xeran máis controversia.

Durante anos, varias empresas déronse á tarefa de localizar o navío. Con todo, o seu rescate significou unha disputa entre a empresa Odissey Marine Exploration e o goberno de España, logo de que non quedase absolutamente claro baixo o mando de quen realizaba nese momento as viaxes o navío.

Odissey xa ten unha disputa aberta con España polas 500.000 moedas de prata (máis de 17 toneladas), centos de ouro e outros artefactos achados no proxecto denominado Cisne Negro (Black Swan Project).

"Oxalá algún día podamos traballar con España como o fixemos con Reino Unido (co barco SS Gairsoppa), pero por agora non é así", di Gordon.

Os acordos da empresa co goberno do Reino Unido outórganlle o 80% do achado á empresa privada e 20% para o goberno, ademais da peza únicas consideradas "herdanza cultural".

Vexa tamén: Descuberto un millonario tesouro afundido preto da costa de Irlanda

A nosa Señora do Juncal

• Localización: Sonda de Campeche, México
• Data de naufraxio: 31 de outubro de 1631
• Tesouro: 1.077.840 pesos, o maior cargamento saído do "Novo Mundo", segundo o entón vicerrei da Nova España, o marqués de Cerralbo.

Os buscadores de tesouros submarinos tamén están interesados nos barcos que permanecen no fondo do mar en costas de México, como A nosa Señora do Juncal, Santa Teresa e a nave San Antonio, afundido en Tabasco.

Con todo, a pesar dun par de anos de negociacións co goberno mexicano, non logran chegar a un acordo.

"Hai moitísimos barcos afundidos en México. Estivemos a traballar co goberno mexicano para tratar de obter os permisos pero as cousas tómanse demasiado tempo. Os tratos cos gobernos tómanse moito máis do que nos tardamos facendo negocios", explica Gordon.

Pola súa banda o goberno mexicano, a través do Instituto Nacional de Antropoloxía e Historia negouse á súa explotación.

"O patrimonio cultural mergullado pertence á categoría dos bens que son obxecto de estudo, custodia, conservación e difusión, pero que en si mesmos son inalienables e imprescriptibles e, en consecuencia, non susceptibles de comercialización", anunciou mediante un comunicado.

HMS Sussex

• Localización: Estreito de Xibraltar a 1.000 metros de profundidade
• Data de naufraxio:1694
• Tesouro: 10 toneladas de ouro e 100 de prata en lingotes. O valor estímase en máis de US$670 millóns e hai quen o leva ata US$4.150 millóns.

O HMS Sussex, un buque de bandeira inglesa de 48 metros de eslora, 80 canóns e 560 mariñeiros a bordo, naufragou fronte ás costas de Xibraltar por mor dunha forte treboada.

Entre 1998 e 2001, a empresa Odyssey Marine buscou o barco e en 2002, tras asegurar achalo, chegou a un acordo co goberno británico.

Con todo, non puido iniciar a escavación por denuncia de organizacións arqueolóxicas que previñan o "saqueo por parte de empresas privadas".

Ademais, outra disputa iniciouse en 2006 co ministerio de Relacións Exteriores de España que pedía que se comprobase que o naufraxio non correspondía a un galeón español.

En 2007, Odissey anunciou o descubrimento dun cargamento de moedas na operación denominada "Proxecto Cisne Negro" (Black Swan Project) que desatou un litixio con España porque poderían pertencer ao HMS Sussex ou ao buque A nosa Señora das Mercés afundido en 1804.

O tesouro, mentres tanto, segue baixa a auga do mar.

"Debido á interferencia diversas entidades españolas, Odyssey pospuxo o traballo sobre o proxecto para permitir que se resolvan eses problemas diplomáticos", asegura Odissey Marine na súa páxina de internet.

Tesouros afundidos. Cales son o cinco maiores tesouros nunca atopados?

A fortuna de Juan sen Terra

Juan I de Inglaterra, irmán e sucesor ao trono de Ricardo Corazón de León, pasou á historia como un gobernante cruel, que derivou na petición de axuda dos baróns británicos ao rei Luís VIII de Francia para tentar derrocarlle. Despois dun ano de guerra, en 1216, Juan sen Terra decidiu refuxiarse en Lynn, onde pediu aos seus colaboradores que transportasen ata alí o seu corte e, con iso, todas as súas riquezas e fortunas, entre as que se atopaban as xoias da Coroa.

Con todo, sufriu unha repentina enfermidade que lle fixo cambiar de ruta, decidindo ir a Lincolnshire. Para iso, debían de cruzar The Wash, o estuario do mar do Norte. O rei foi pola ruta máis longa e segura, e a súa comitiva, pola máis curta e perigosa. Juan I de Inglaterra chegou ao seu destino, pero as súas pertenzas e o seu garda nunca o fixeron. Perdeuse no mar ou alguén aproveitou para roubalo? O certo é que nunca apareceu un tesouro valorado en 60 millóns de euros. 

 

O tesouro da Illa do Carballo

Como o seu nome indica, trátase dun botín que estaría oculto na Illa do Carballo, un pequeno illote de 570 metros cadrados enfronte das costas de Canadá, pero cuxo misterio vai un paso máis aló: este enigmático lugar non só destaca por esconder supostamente un tesouro de enorme valor senón que nin sequera sábese quen o escondeu: a lenda fala de que son as riquezas dun construtor francés, dos viquingos ou, mesmo, do capitán Kidd.

Foi en 1795 cando dous mozos advertiron que a terra fora removida nun punto concreto da illa, polo que creron que alguén puido esconder un tesouro alí: escavaron máis de nove metros, pero nunca atoparon nada, pero desde entón os cazatesouros están convencidos de que podería haber un tesouro valorado nuns 100.000 euros. Varios escritos e mapas apuntan a que, efectivamente, na illa podería haber algo escondido.

O misterio da Flor do Mar

A Flor do Mar pode presumir de ser un dos barcos máis espectaculares que asucaron os mares. Con 36 metros de longo, 33 de ancho e máis de 400 toneladas de peso, converteuse nun dos grandes orgullos do Portugal de 1502. Nun das súas viaxes, decidiron ir a Malaca (Malaisia), onde conseguiron capturar a cidade para o imperio portugués e encher as adegas do barco dun dos tesouros máis grandes nunca vistos, directamente do palacio do sultán.

Pero na viaxe de regreso, víronse envolvidos nunha treboada, que terminaría por afundir o barco fronte á costa de Sumatra. Aquela nave contiña no seu interior unha serie de tesouros valorados nuns 2.500 millóns de euros, ademais de contar con máis de 54.000 quilos de ouro. De feito, cada un deses lingotes está valorado nuns 49.000 dólares ou, o que é o mesmo, hai perdidos no mar uns 2.600 millóns de euros en ouro. 

O afundimento da frota de 1715

O 31 de xullo de 1715, tivo lugar una das grandes traxedias navais de España. Ocorreu coa coñecida como flota de 1715, a primeira frota que o recentemente nomeado Felipe V mandaba volver desde as Américas cargada de ouro e xoias. O motivo? A dura situación do país tras os duros anos de guerra polo trono. Con todo, a frota viuse envolvida nunha dura treboada fronte ás costas de Florida, onde 12 das naves fóronse ao fondo do mar.

Calcúlase que, aproximadamente, o tesouro que se atopa oculto nalgún lugar do mar roldaría os 400 millóns de euros e, ata a data, non foi descuberto. Empresas dedicadas á caza de botíns ocultos no fondo do mar levan desde hai varios anos removendo a terra en busca do esperado e millonario trofeo en forma de ouro pero, de momento, o máximo que se logrou atopar son 400 moedas. Un cuantioso premio espera nalgún lugar do mar.

O tesouro de Moctezuma

Ocorreu en 1520, cando os aztecas de Tenochtitlan decidiron acabar coa opresión de Hernán Cortés e os seus seguidores. Os españois conseguiran facerse cun importante trofeo, despois de conseguir facerse co tesouro de Moctezuma case por casualidade, cando tras derrubar unha porta atoparon miles e miles de ferros de ouro de incalculable valor. Pero o prezado premio perdeuse para sempre na Noite Triste.

Cando os aztecas decidiron atacar aos españois, moitos deles decidiron enterrar o seu tesouro durante a batalla, elixindo moitos deles unha cova próxima a unha conca seca que rodeaba a cidade. Moi poucos soldados españois conseguiron saír con vida. A día de hoxe, pouco ou nada se sabe dun dos maiores tesouros da historia: as andanzas dun corsario que puido roubalo ou mesmo o rumor de que está en Cataluña son as dúas mellores pistas.

Os 10 naufraxios máis relevantes ao longo da historia

Os seres humanos habemos utilizado o océano como vía de transporte desde hai milenios. A navegación permitiu o intercambio de bens e o movemento de persoas, coa consecuente conexión entre culturas e tradicións. Gran parte dos grandes movementos migratorios realizáronse a través do mar. Con todo, o Gran Azul tamén é un xigantesco cemiterio. Os naufraxios sucedéronse durante a historia, xa fosen provocados pola inclemencia do clima ou polas guerras.
En National Geographic recompilamos información sobre algúns dos naufraxios máis relevantes ao longo da historia, xa fóra pola súa tráxica fama debido á perda de vidas humanas ou pola súa vital importancia grazas ás probas arqueolóxicas que nos ofrecen.

 

Un mosaico de fotos mostra os restos da Encarnación.
Fotografía de Jonathan Kingston, National Geographic Creative

1681: O Encarnación
Este buque mercante pertencente á Compañía das Indias formou parte da frota española comercial «Terra Firme», que operaba durante o século XVII. Encargábase do transporte de recursos, tropas e bens entre as posesións da coroa española no Caribe e as colonias do norte de Latinoamérica, e tamén levaba a cabo viaxes ao porto de Cádiz nas costas de España.
Fritz Hanselmann, científico encargado do achado, explicou a importancia crucial do estado en que se atopou este barco, xa que a maioría de naufraxios examinados foran sometidos a saqueos ou se atopaban en pésimas condicións. O Encarnación permitirá coñecer moitos máis datos acerca dos barcos da frota española do século XVII.

 

Un canón de ferro fundido do barco de Barbanegra, a Vinganza da Raíña Ana.
Fotografía de Robert R. Clark, National Geographic
1714: A Vinganza da Raíña Ana
Este é o infame navío que pertenceu a Barbanegra, que se gañou a súa fama inmortal nas costas do mar Caribe. Este barco fora anteriormente unha nave francesa coñecida como Lle Concorde, pero o propio pirata capturouna en 1717, obrigando ademais ao médico do barco francés a unirse á súa tripulación. Barbanegra abandonouno xunto á súa tripulación nun banco de area en 1718 preto da cidade de Beaufort, nas costas de Carolina do Norte.
No barco atopouse unha pequena cantidade de ouro entre munición de chumbo. Os arqueólogos cren que un mariñeiro francés podería esconder o ouro nun barril de munición para que os piratas da tripulación de Barbanegra non o atopasen.
Os seus restos descubríronse en 1995, pero só en 2011, tras un estudo exhaustivo das probas, púidose confirmar que pertenceu a un dos bucaneiros máis famosos da historia.
1820: O baleeiro Essex
Este buque baleeiro capitaneado por George Pollard Jr. tiña 27 metros de eslora e pesaba 238 toneladas. Un ano despois de partir das costas de Nantucket, Massachusetts, cara ao Pacífico Sur, o barco foi embestido por un cachalote de gran envergadura. O incidente foi a fonte de inspiración de Herman Melville para escribir Moby Dick.
Naufragou a uns 3.700 quilómetros das costas de Sudamérica, pero os seus tripulantes lograron salvarse ao usar os botes salvavidas, cos que lograron chegar á illa Henderson (que nos últimos días foi protagonista das últimas noticias ambientais). Por desgraza para os mariñeiros, a escaseza de recursos da illa conduciulles aos poucos á morte e á antropofagia, sendo os únicos sobreviventes o propio Pollard e outro membro da tripulación.
 

 

Imaxes de sónar que mostran os restos dun dos barcos da expedición de Franklin, que quedou mergullada baixo o xeo en 1846.
Fotografía de Parks Canada, via Epa

1846: O HMS Erebus e o HMS Terror
O H.M.S. Erebus e o H.M.S. Terror son dous dos barcos máis famosos e misteriosos do século XIX. Formaban parte dunha expedición liderada por Sir John Franklin, que pretendía atopar e cartografiar o paso do Noroeste, nome da ruta marítima que bordea o continente Americano polo norte e que conecta o océano Atlántico co océano Pacífico.
A desaparición dos barcos produciuse en 1846 e ningún dos 128 homes que formaban parte da tripulación logrou sobrevivir. Unha das teorías consideraba que os navíos se quedaron atrapados no xeo e que finalmente se afundiron. levaron a cabo diversas expedicións para atopalos, todas elas infrutuosas. Finalmente, en setembro de 2016 e tras transcorrer 170 anos desde a traxedia, un equipo de investigadores canadenses confirmou o achado dos restos dun barco era «sen dúbida o Erebus ou o Terror», segundo o historiador marítimo James Delgado, que participou na expedición. Queres saber máis?: Atopados os restos dun naufraxio tras 170 anos
Southampton
 

 

O Titanic sae de Southampton o 10 de abril 1912.
Fotografía de F.G.Ou. Stuart.

1912: O RMS Titanic
O lendario RMS Titanic tivo unha gran relevancia histórica, sendo motivo de diversos documentais e inspirando a emblemática película de James Cameron, Titanic.
No seu momento, o Titanic foi o obxecto móbil máis grande xamais fabricado. Medía 269 metros de longo e 22 metros de alto, e estaba dividido en 11 cubertas. A traxedia produciuse en abril de 1912 durante o que sería o seu primeiro e última viaxe desde as costas inglesas de Southampton até Nova York, onde xamais chegou. No naufraxio, provocado polo choque cun iceberg, morreron un total de 1514 persoas. Durante máis de dúas horas, o barco partiuse en dous até finalmente afundirse nas augas xeadas do Atlántico norte.
Os restos do Titanic non se atoparían até 1985, cando unha expedición secreta da mariña de Estados Unidos que buscaba submarinos nucleares afundidos atopou o pecio do desafortunado transatlántico. Esta expedición estaba liderada por Robert Ballard, explorador residente de National Geographic, que publicou un artigo na revista describindo o seu achado e que posteriormente protagonizaría o documental «Salvar o Titanic», emitido en NatGeo Channe

 

 

O afundimento do Lusitania
1915: O RMS Lusitania Seguindo coa historia tráxica dos transatlánticos de pasaxeiros, atopamos ao RMS Lusitania, barco máis grande do mundo até a construción do Titanic. En maio de 1915, o Lusitania emprendeu a súa viaxe polo Atlántico, pero ao entrar en augas irlandesas leste foi torpedeado por un submarino alemán, o Ou- 20, que cría que a nave transportaba armamento.
No naufraxio, que se produciu en só 18 minutos, faleceron 1.198 persoas dos 1.959 tripulantes do barco. A traxedia supuxo unha conmoción a nivel mundial e foi un motivos de que Estados Unidos participase na Primeira Guerra Mundial.
En 1990, o propio descubridor do Titanic, Robert Ballard, realizou un informe sobre a tumba submarina do transatlántico.

1916: HMHS Britannic
Casualmente, este transatlántico era «irmán» do RMS Titanic. O seu fin era nun principio o transporte de pasaxeiros, pero tras o inicio da Primeira Guerra Mundial converteuse nun buque enfermaría e de transporte de tropas. Na súa viaxe final, partiu do mesmo punto de partida que o Titanic, Southampton. Durante novembro de 1916, cando cruzaba o mar Exeo, a explosión dunha mina provocou danos nun dos lados e na estrutura do barco, que comezou a escorarse. Grazas aos botes salvavidas, puideron salvarse 1.096 persoas das 1.125 que ían no buque.
En 1975, foi descuberto polo soado explorador e oceanógrafo francés Jacques-Yves Cousteau, pioneiro do equipamento de submarinismo, director de documentais sobre as súas expedicións subacuáticas e ávido conservador que colaborou en varias ocasións coa National Geographic Society.
Máis artigos sobre naufraxios: José Salvador Alvarenga e outros náufragos famosos
Cazatesoros

 

Fotografía de National Geographic Channel

1941: O acoirazado Bismarck
Este buque alemán foi un dos primeiros acoirazados que se construíron para a Kriegsmarine («Mariña de Guerra») alemá durante a Segunda Guerra Mundial. Con todo, non permaneceu moito tempo sobre as augas: só oito meses.
A súa misión consistía en entrar no océano Atlántico para atacar aos aliados (Estados Unidos e Gran Bretaña). Con todo, cando se atopaba fronte ás costas escandinavas, as naves inimigas británicas interceptáronlles e estableceron batalla no estreito de Dinamarca. Tras varios impactos de proxectís británicos, o acoirazado Bismarck foi neutralizado, o que supuxo unha gran perda de vidas humanas: dunha tripulación duns 2200 homes, só 114 sobreviviron.
O seu pecio foi descuberto en 1989 polo oceanógrafo Robert Ballard.

1945: O Wilhelm Gustloff
Este transatlántico alemán serviu como buque hospital durante a Segunda Guerra Mundial e como medio de evacuación cara ao final do conflito. A esta nave encargóuselle a tarefa de rescatar aos militares e civís alemáns en Danzig ?a chamada Operación Aníbal?, en 1945.
Poucas horas despois de partir con máis de 10.600 tripulantes (1.656 militares e a 8.956 civís) o Wilhelm Gustloff foi interceptado por un submarino soviético que o atacou, matando a 9.343 persoas. Considérase unha das maiores traxedias navais da historia.

Afundimento do Costa Concordia nas costas da illa italiana de Giglio.
Fotografía de National Geographic Channel

2012: O Costa Concordia
Este cruceiro era un dos máis grandes del mundo: con 290 metros de longo, 61 de alto e 114.500 toneladas de peso, albergaba 1.500 camarotes e levaba a máis de 4.200 pasaxeiros no momento do seu naufraxio.
O 13 de xaneiro de 2012, o cruceiro naufragou nas costas italianas tras unha arriscada manobra na que o barco se achegou demasiado á Illa de Giglio, colisionando coas rochas e abrindo unha enorme brecha de 70 metros de lonxitude no casco da nave.
Neste accidente morreron 32 personas e moitas outras resultaron feridas. Trala evacuación, o capitán do Costa Concordia, Francesco Schettino, foi detenido e xuzgado, xunto con outros oficiais do barco.
Un feito chamativo é que esta traxedia coincidiu co centenario do afundimento do Titanic.